આપણા ઘર માં આપણે ગમે તે કરીએ , એમાં પાડોશી ને શી પંચાત??!!

કેન્ડીડ વિથ પૂજા – ૮ ઓગસ્ટ , ૨૦૧૯ 

ભારત એ કાશ્મીર રિઝર્વેશન બિલ ને લોક સભા અને રાજ્યસભા બંને માં મંજુર કાર્ય પછી હવે રાષ્ટ્રપતિ શ્રી ના એની પર હસ્તાક્ષર થતા જ એ અમલ માં આવશે. કાશ્મીર થી લડાખ અલગ પડશે, કેન્દ્રસાશિત પ્રદેશ બનશે. ભારત સરકાર ની આ નિર્ણય ઇતિહાસ રચનારો અને ભવિષ્ય બદલનારો ચોક્કસ છે. પણ એમાં કોઈના પેટ માં નજો તેલ રેડાયું હોય તો એ છે પાકિસ્તાન. 
ભારતીય લોકસભા માં જ્યારથી આ બિલ પાસ થયું છે , ત્યારથી પાકિસ્તાન માં જાને ભૂકંપ આવ્યો હોય એવી પરિસ્થિતિ છે. કાશ્મીર નો વિશેષ દરજ્જો ખોરવાતા પાકિસ્તાન ને જાણે પોતાનું કોઈ અંગ છીનવાઈ ગયું હોય એવી લાગણી આવી રહી છે. બુધવારે પાકિસ્તાન ના વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાન ની આગેવાની માં એમની નાશના સિક્યોરિટી કમિટી ની ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજાઈ ગઈ. જેમાં સૌથી પહેલા તો ભારત નો રાજનૈતિક દરજ્જો ઓછો કરવાનો નિર્ણય લેવાયો. ભારત ના ઉચ્ચાયુક્ત ને તાત્કાલિક ઇસ્લામાબાદ છોડવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો. ભારત માંથી પોતાના ઉચ્ચાયુક્ત ને પણ પાકિસ્તાને પાછા બોલાવી લીધા. એની સાથે બંને દેશો વચ્ચે ના વેપાર પર રોક લગાવી . અને હવે વળી એક વાર , એમને ભારત આવતીજતી ફ્લાઈટ્સ માટે પાકિસ્તાન ની એર સ્પેસ બંધ કરવાની જાહેરાત કરી.. સાથે સાથે પાકિસ્તાન ના સ્વાતંત્ર્ય દિવસ ૧૪ મી ઓગસ્ટ ને સૌહાર્દ દિવસ અને ભારત ના સ્વાતંત્ર્ય દિવસ ૧૫ મી ઓગસ્ટ ને બ્લેક ડે તરીકે ઉજવવાનું નક્કી કરાયું.પાકિસ્તાન ઈચ્છે છે કે આ મામલે યુ. એન. દરમ્યાનગીરી કરે અને આમ થતું અટકાવે. 
વાત એ છે કે કાશ્મીર ભારત નું અભિન્ન અંગ છે. જે આર્ટિકલ ૩૭૦ રદ્દ થવાથી પાકિસ્તાન ના પેટ માં તેલ રેડાયું છે , એ જ આર્ટિકલ ૩૭૦ મુજબ કાશ્મીર વિશેષ રાજ્ય નો દરજ્જો ચોક્કસ ભોગવે છે . પણ એની સાથે એ ભારત નું અભિન્ન અંગ છે. એ દ્રષ્ટિ એ ભારત પોતાના કોઈ પણ રાજ્ય સાથે બંધારણીય રીતે જે પણ કઈ કરે , એમાં પાકિસ્તાન કે અન્ય કોઈ પણ દેશ ને કેમ વાંધો હોય? અરે એમાં યુ, એન, પણ શું કરે? 
આ આપણા ઘર ની વાત છે. આપણે એમાં એક રૂમ રાખીયે , બે રાખીયે કે એક પણ ના રાખીયે , આપણી મરજી. એમાં આપણા ઝઘડાળુ પાડોશી જાતે જ ખોટું લગાડે , જાતેજ બોલવાનું બંધ કરે અને એમ કહેવા માંડે કે આપણે આનો નિર્ણય લેવા માટે કોક ત્રીજા ને વચ્ચે રાખીયે , તો એ કેટલી હાસ્યાસ્પદ ઘટના બને! પાકિસ્તાન નો ઘાટ અત્યારે કૈક આવો જ છે. 
બની શકે કે આ મુદ્દે પોતાના બદઇરાદાઓ ને પાર પાડવા એ અન્ય એવા રસ્તાઓ પણ અપનાવે જેની સીધી કે આડકતરી અસર આપણને થાય! ત્યારે એકજુટ થઇ ને . અડગ બની ને , આપણે એની સામે લડવાનું છે. કારણકે દરેક યુદ્ધો માત્ર રણમેદાન માં જ નથી લડતા હોતા. દેશ ભક્ત નાગરિક તરીકે આપણા દરેક ની એ ફરજ છે કે જે પણ કઈ થાય આપણે દેશ અને દેશવાસીઓ ની સાથે રહીયે. બહુ બુદ્ધિજીવી બનીને સરકાર ના પગલાં ને વખોડી નાખો અને એની સામે પાડીએ તો આપણા માં અને પાકિસ્તાન માં શું ફરક? આ તો માત્ર વાત છે બાકી અમુક તમુક લોકો ના નકારાત્મક વલણ થી પણ દેશ કે દેશ વાસીઓ ને હવે કોઈ ફરક નથી પાડવાનો. 
અને છેલ્લે , 
પાકિસ્તાન  : આમે તમારી સાથે દ્વિપક્ષીય વેપાર બંધ કરીએ છીએ , અમારી એર સ્પાસ તમારા માટે બંધ કરીએ છીએ , અમે તમારો રાજનૈતિક દરજ્જો પણ ઘટાડીયે છીએ. 
ભારત : ઈસમે તેરા ઘાટા , મેરા કુછ નહીં જાતા….

જેની શરૂઆત થઇ છે એનો અંત નક્કી જ છે. સવાલ માત્ર એટલો જ છે કે જો પાત્ર દમદાર હશે તો એ સદીઓ સુધી યાદ રહેશે. જે ગુમાવ્યું છે એની ખોટ ખૂબ સાલશે.

કેન્ડીડ વિથ પૂજા , ૭ ઓગસ્ટ , ૨૦૧૯ 

source : Google
૧૪ મી ફેબ્રુઆરી , ૧૯૫૨ ના દિવસ હરિયાણા ના અંબાલા માં એક સ્વયંસેવી સંઘ ને વરેલા પરિવાર માં એક બાળકી નો જન્મ થયો. નામ રખાયું સુષ્મા. સુષ્મા શર્મા. પિતા સંઘ ના પ્રખાત પ્રચારક હોવા ના કારણે સુષ્મા ને નાપાન થી જ રાજકારણ અને દેશ ભક્તિ ના સંસ્કાર મળેલા. જેમ જેમ મોટી થતી ગઈ એને પણ રાજકરં માં રસ જાગ્યો. એણે પંજાબ વિશ્વવિદ્યાલય માંથી  પોલિટિકલ સાયન્સ માં પોતાનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો અને આગળ કાયદો ભણવાની શરૂઆત કરી. આજ સમયગાળા દરમ્યાન સુધીમાં શર્મા અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ માં પણ જોડાઈ. વર્ષ હતું ૧૯૭૦ નું. અને અહીંયા થી એના રાજકીય જીવન ની સફર શરુ થઇ. ત્યારે કોને ખબર હતી કે આ છોકરી એક દિવસ ભારત ની વિદેશ મંત્રી તરીકે ફરજ બજાવશે. 
ત્યાર બાદ ૧૯૭૩ ની સાલ માં એ સ્વરાજ કૌશલ ના સંપર્ક માં આવી જે તે સમયે જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસ જેવા મોટા કાળ ના નેતાઓ સાથે ઘરોબો ધરાવતા હતા. ૧૯૭૫ માં સુષ્મા શર્મા અને સ્વરાજ કૌશલ ના લગ્ન થયા અને સુષ્મા શર્મા બન્યા સુષ્મા સ્વરાજ. એમના પતિ સ્વરાજ કૌશલ સુપ્રીમે કોર્ટ માં વકીલ હતા. કટોકટી ના સમય માં સ્વરાજ કૌશલ જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસ ના વકીલ હતા. અને એ રીતે સુષ્મા સ્વરાજ પણ જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસ ની ડિફેન્સ ટીમ માં શામેલ થયા. ૧૯૭૭ માં કટોકટી સમયે જયારે જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસ ની ધરપકડ કરી ને એમને મુઝફ્ફરપુર ની  જેલ માં પુરવામાં આવ્યા, ત્યારે એમને ત્યાંથી જ ચૂંટણી લડવાનું નક્કી કર્યું . અને સુષ્મા સ્વરાજ એ મુઝફ્ફર નગર જઈ ને જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસ વતી એમના ફોટા સાથે ઘરે ઘરે જઈ ને પ્રચાર કર્યો. જ્યોર્જ ચૂંટણી જીતી ગયા. અને આમ આ સુષ્મા સ્વરાજ ની પહેલી જીત સાબિત થઇ. 
એ જ વર્ષે એમને જાણતા પક્ષ ની ટિકિટ પરથી હરિયાણા વિધાનસભા ની ચૂંટણી લડી , જીતી અને માત્ર ૨૫ વર્ષ ની ઉંમરે સુષ્મા સ્વરાજ હરિયાણા ના સૌથી નાની વાય ના કેબિનેટ મંત્રી બન્યા. ૧૯૮૪ ની સાલ માં એ ભાજપ માં જોડાયા. સચિવ બન્યા , મહા સચિવ પણ બન્યા અને રાજકારણી તરીકે ની કામગીરી ચાલુ રાખી. ૧૯૯૬ ના વર્ષ માં વાજપેયી જી ની ૧૩ દિવસ ની સરકાર માં એ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી હતા . અને એમણે સૌપ્રથમ વાર લોકસભા નું જીવંત પ્રસારણ કરાવવા નો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધેલો. 
૧૯૯૮ ની સાલ માં સુષ્મા સ્વરાજ જી ને દિલ્હી ના પહેલા મહિલા મુખ્યમંત્રી બનવાનું ભાગ્ય પણ સાંપડ્યું. એના પછી કોંગ્રેસ ની સરકાર આવી અને ૨૦૦૯ ની સાલ માં ફરી એક વાર એન ડી એ વતી એમણે વિપક્ષ ના નેતા તરીકે ની જવાબદારી સ્વીકારી. વર્ષ ૨૦૧૪ માં મોદી સરકાર માં સુષ્મા સ્વરાજ ને ભારત ના વિદેશ મંત્રી બનવાની તક સાંપડી, જે રીતે એમણે ૫ વર્ષ સુધી દેશ ના વિદેશ મંત્રી તરીકે ની જવાબદારી નિભાવી એ આપણા દરેક ના હૃદય ને સ્પર્શી ગઈ. 
ઘણી બધી બાબતે સુષ્મા સ્વરાજ નવો ચીલો ચીતરનાર રાજકારણી રહ્યા છે. જેમકે દિલ્હી ના પહેલા મહિલા મુખ્યમંત્રી , લોકસભા નું પહેલી વખત જીવંત પ્રસારણ કરવાનો નિર્ણય કે પછી સોશ્યિલ મીડિયા ના ઉત્તમ ઉપયોગ દ્વારા ભારત ના વિદેશ મંત્રી તરીકે કઈ કેટલાય ભારતીયો અને અન્ય દેશો ના નાગરિકો ની ભારત સંબંધી સમસ્યાઓ ના ઉકેલ નું એમણે કામ કર્યું છે. મિલેનિયમ જનરેશન માટે એ એક એવા રાજ નેતા બન્યા જેની સાથે એ લોકો સીધું જોડાણ અનુભવી શકતા. જેમનું કામ એ માત્ર એક ટ્વિટ ના સહારે પાર પાડતા. 
ગઈકાલે રાત્રે જયારે સુષ્મા સ્વરાજ ના મૃત્યુ ના સમાચાર આવ્યા ત્યારે એ સખત આઘાત લઇ ને આવ્યા. કદાચ આખા દેશ માટે! આજે જયારે એ પંચમહાભૂત માં વિલીન થવા જઈ રહ્યા છે ત્યારે ભારત ને એક ખુબ સારા વક્તા , મજબૂત નેતા અને વિશ્વ સ્ટાર પાર ભારત અને ભારતીય મહિલા ની છબી ને મજબૂત કરનારા આ સન્નારી ની ખોટ સાલશે.  ઈશ્વર એમના શ્રીમતી સુષ્મા સ્વરાજ ના આત્મા ને શાંતિ અર્પે.  

કાશ્મીર પુનર્ગઠન બિલ નો વિરોધ કેમ હોય ? એક પ્રજા તરીકે આપણે શું કરવું? 

કેન્ડીડ વિથ પૂજા , ૬ ઓગસ્ટ , ૨૦૧૯ 

ગઈકાલે રાજ્યસભા માં જમ્મુ કાશ્મીર પુનર્ગઠન બિલ બહુમતી થી પસાર થયું. આજે મોટાભાગે લોકસભા માં પણ એ પસાર થઇ જશે અને પછી કાશ્મીર નો ઇતિહાસ જે હતો તે , એના ભવિષ્ય ની રાહ ચોક્કસ બદલાઈ જશે. આ પગલું લેવા માટે સરકારે પોતાના ભવિષ્ય ની જરા પણ ચિંતા કર્યા વગર જે પ્રમાણે કામ કર્યું છે એ ચોક્કસ કાબિલે તારીફ છે. એના માટે ખૂબ હિમ્મત જોઈએ. સાથે વિરોધીઓ નો સખત વિરોધ કરવાની ક્ષમતા પણ જોઈએ. કદાચ સરકાર એ જાણે છે કે આવનારો સમય ખૂબ કઠિન હશે, પણ તેમ છતાં જો દેશ હિત માટે જે પણ કઈ જરૂરી હોય એ કરવું સરકાર ની ફરજ છે અને સરકાર એ બખૂબી નિભાવી રહી છે. 
હવે આવી આપણી વાત. આપણા ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ એ જે ક્ષણ થી સરકાર ના આ નિર્ણય ની ઘોષણા કરી છે, ત્યારથી સોશ્યિલ મીડિયા પર આપણી ક્રેએટિવે કૉમેન્ટ્સ નો રાફડો ફાટ્યો છે. મેં એક કોમેન્ટ એવી પણ વાંચી કે ‘ આવનારી પેઢીઓ ગર્વ સાથે કહેશે કે કાશ્મીર ને ભારત માં જોડવા માટે મારા બાપ દાદાઓ એ ફેસબુક અને ટ્વીટર પર જોરદાર લડત આપેલી.’ બે ઘડી ની ગમ્મત અને જાહેર માં દેશભકરી દર્શાવવા સારું આ કૉમેન્ટ્સ બરાબર છે. પણ હવે પછી નો સમય ખરેખર ખૂબ કપરો હોવાનો છે. 
મેહબૂબ મુફ્તી અને ઓમર અબ્દુલા જેવા નેતાઓ ની ધરપકડ કરી ને એમને નજરકેદ રાખવામાં આવ્યા એ પછી એમના સમર્થકો અને પરિવાર જાણો એવા સવાલ ચોક્કસ ઉઠાવવાના જ કે ‘ જો આ આખી કવાયત કાશ્મીર અને કાશ્મીરીઓ ના ભલા માટે થઇ રહી છે તો પછી અમને જાનવરો ની જેમ નજરકેદ માં શા માટે રાખો છો? શા માટે અમને આ વાત ની કે પછી રાજ્ય ના રાજ્યપાલ ને પણ આ વાત ની પહેલેથી જાણ નહોતી ? ‘ આનો જવાબ આપણે સૌ જાણીયે છીએ કે આ નેતાઓ શાંતિપૂર્ણ રીતે આખી પ્રક્રિયા પુરી ના જ થવાદે એવી સરકાર ને ખાતરી હતી. પણ તેમ છતાં ક્યાં સુધી સરકાર એમને નજરકેદ  રાખી શકે? 
આ નિર્ણય ના વિરોધ માં જેટલા પણ લોકો સડકો પર ઉતરી આવશે કે એની સામે જે હિંસા થશે , જે દેખાવો થશે , એ બધા સામે લડવા માટે આપણા જવાનો એ શહીદી વહોરવી જ પડશે! એવું ય બને કે આમાં ઘણા નિર્દોષ કાશ્મીરીઓ પોતાનું ઘણું બધું ગુમાવી દે. પણ જેમ શ્રી કૃષ્ણ કહે છે તેમ મોટા ધર્મ ની રક્ષા કરવા માટે હંમેશા નાના બલિદાનો આપવા પડતા હોય છે. અહીંયા પણ એવું જ કાંઈક છે. કાશ્મીર ના ભવિષ્ય ને સુધારવા માટે અત્યારે આરપાર ની લડાઈ લડી લેવાનો સમય આવી ગયો છે.  કાશ્મીર ના આ કોકડા ના કાયમી ઉકેલ માટે ક્યારેક અને કોઈકે તો કઠોર થવું જ પડશે! તો આજે આજની સરકાર થઇ રહી છે. જેનો આપણે સાથ આપવો જ પડે! 
જયારે ભારત જેટલા એક આખા મોટા દેશ નો વાત હોય , જયારે કાશ્મીર જેવા દુનિયા ના સૌથી વધુ ડિસ્પ્યુટેડ વિસ્તાર ની વાત હોય , જેને લઇ ને ભારત પાકિસ્તાન વચ્ચે બે યુદ્ધ લડાઈ ચુક્યા હોય , જે ભૂમિ છેલ્લા ૩૦ વર્ષ થી સતત આતંકવાદ નો સામનો કરી રહી હોય , એવી સમસ્યા નો ઉકેલ એમનેમ થોડો આવી શકે? એના માટે ચૂકવવી પડતી કિંમત મોટી હોવાની જ. અને આપણે એ ચૂકવવા તૈયાર રહેવું જ પડશે. સંયમ જાળવવો પડશે આપણી વાણી અને વર્તન ઉપર. સહિષ્ણુ બનવું પડશે એ લોકો પ્રત્યે જે આ લડાઈ નો સીધો હિસ્સો બનશે. શાંતિ જાળવવી પડશે આપણી આસપાસ ના વિસ્તારો માં. આપણે ચોક્કસ પણે એક પરિપક્વ પ્રજા તરીકે વર્તવું પડશે.  
અને છેલ્લે, 
આપણે ત્યાં કે કહેવત એવી છે કે ‘કડવો ઘૂંટડો તો માં જ પાય’ 
જે લોકો જમ્મુ કાશ્મીર પુનર્ગઠન બિલ નો વિરોધ કરી રહ્યા છે એમને સમજવું પડશે કે આ કડવો ઘૂંટડો છે. એક વાર પીધા પછી જ સમસ્યા નો ઉકેલ આવશે. 

જમ્મુ – કાશ્મીર , ભારત – પાકિસ્તાન અને મીડિયા

કેન્ડીડ વિથ પૂજા , ૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૯ 
આજે સવારથી જ્યારથી દેશ ના ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ એ જમ્મુ અને કાશ્મીર માંથી આર્ટિકલ ૩૭૦ અને ૩૫ એ હટાવવા ની જાહેરાત કરી છે , સાથે જમ્મુ કાશ્મીર માંથી લડાખ ને અલગ કરી ને બંનેવ ને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ઘોષિત કરવાની વાત કરી છે ત્યાર થી ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેવ દેશો માં જાને ભૂકંપ આવ્યો હોય એવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. 
આખી પરિસ્થિતિ ને બે અલગ અલગ દેશો માં કેટલી અલગ અલગ રીતે જોવા માં અને લેવા માં આવે છે એનો ચિતાર અત્યારે એ બંનેવ દેશો ની ન્યૂઝ ચેનલ ના કવરેજ અને પ્રસારણ પરથી ખ્યાલ માં આવે છે . એક તરફ ભારત ની ન્યૂઝ ચેનેલો રાજ્ય સભા ટીવી નું લાઈવ પ્રસારણ બતાવી ને આખી વાત ને પોઝિટિવલી રજુ કરી રહી છે. જયારે બીજી બાજુ પાકિસ્તાન નું મીડિયા આ વાત ને એમની જાણતા સુધી એ રીતે મૂકી રહ્યું છે કે ‘ભારત હવે બેકાબુ બન્યું છે અને આવી પરિસ્થિતિ માં શું અમેરિકા અને બીજા મોરા દેશો એ ભારત સાથે વાતચીત ના કરવી જોઈએ? સાથે જુના વિડિઓ રેકોર્ડિંગ્સ બતાવી ને એવું પણ  સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યું છે કે અત્યાર ની કાશ્મીર ની પરિસ્થિતિ ખુબ ખરાબ છે! ‘  
આમ જોવા જાવ તો કોઈ પણ ન્યૂઝ ચેનલ અને પત્રકાર નું કામ જનતા સુધી નિષ્પક્ષ ખબર પહોંચાડવાનું છે, નહિ કે એના પર પોતાની વિચારધારા અને પોતાનો મત થોપી ને જનતા ના વિચારો અને અભિપ્રાયો ને પ્રભાવિત કરવાનું. બંનેવ દેશ ની ન્યૂઝ ચેનલ્સ પોતાનું આ કર્તવ્ય ચુકી છે. 
ભારત ની જનતા એ આ ફેંસલા ને અપનાવ્યો છે અને પાકિસ્તાન ની જનતા એ એને જાકારો આપ્યો છે એ ન્યૂઝ ચેનલ્સ કેવીરીતે નક્કી કરી શકે? ૧૩૫ કરોડ ની વસ્તી ધરાવતા દેશ માંથી પોતે નક્કી કરેલા ૩૫ લોકો ને  ટીવી પર બતાવી ને એનાથી આખા દેશ નો મૂડ તો ના જાણી શકાય ને? અને એ પણ ત્યારે કે જયારે એ દેશ ના લોકો સુધી કોઈ સમાચાર તટસ્થ રીતે ના પહોંચતા હોય. 
મને એ દ્રષ્ટિ એ સોશ્યિલ મીડિયા ગમે , કે એના પર વ્યક્તિ કોઈ પણ પ્રકાર ના દબાવ કે પ્રભાવ માં આવ્યા વગર પોતાની રીતે પોતાની વાત મૂકી શકે. ( જો કે એમાં પણ છટક બારીઓ છે , છતાંય), અને બીજું સોશ્યિલ મીડિયા પર ના પ્રતિભાવો ને એક ચોક્કસ આંકડો હોય છે. જે જાહેર હોય છે. (૧૩૫ કરોડ ની જનતા માંથી ૩૫ લોકો એવું નહીં ) 
આવે વખતે જનતા તરીકે આપણે પણ સતર્ક રહેવાની જરૂર ખરી કે જ્યાં જે જોઈએ છીએ , જે સાંભળીયે છીએ એને સ્વીકારતા પહેલા એ વાત માં કેટલું સત્ય છે એની ખરાઈ કરીએ અને પછી જ માનીયે! બાકી કાશ્મીર મુદ્દે આજની જાહેરાત થી હું એક સામાન્ય ભારતીય તરીકે ખૂબ ખુશ છું.સહમત છું કે હવે ખરા અર્થ માં કાશ્મીર ભારત નો હિસ્સો છે. 

શું અન્ન નો કોઈ ધર્મ હોઈ શકે?  

કેન્ડીડ વિથ પૂજા , ૨ ઓગસ્ટ , ૨૦૧૯ 

 હમણાં બે દિવસ પહેલા જ એક બનાવ બન્યો. જેમાં એક ગ્રાહકે ખૂબ જાણીતી  ફૂડ ડિલિવર કરતી એપ્લિકેશન થકી ફૂડ ઓર્ડર કર્યો. જેમાં એ ગ્રાહક ના ડિલિવરી બોય તરીકે મુસ્લિમ ધર્મ પાળતી એક વ્યક્તિ ને કામ સોંપવામાં આવ્યું. જેથી ગ્રાહક એ રોષે ભરાઈ ને ઝોમેટો ને લખ્યું કે ‘પવિત્ર શ્રાવણ માસ માં એ મુસ્લિમ ધર્મ પાળતી વ્યક્તિ પાસે થી પોતાનું અન્ન નહીં સ્વીકારે , જેથી એનો ઓર્ડર કેન્સલ કરી દેવો.’ આના જવાબ માં ઝોમેટો એ લખ્યું કે ‘અન્ન નો કોઈ ધર્મ નથી હોતો. અન્ન પોતે જ ધર્મ છે.’  
આ બાબત ને લઇ ને સોશ્યિલ મીડિયા પાર હવે યુદ્ધ જામ્યું છે. ઝોમેટો ના આ જવાબ ને બિરદાવવા વાળાઓ ની કતાર લાગી છે. તો સામે પક્ષે ઘણા લોકો એવા પણ છે કે જેમણે ઝોમેટો એ ભૂતકાળ માં ‘હલાલ ફૂડ’ ને લઇ ને કોઈ મુસ્લિમ ગ્રાહક ને જે જવાબ આપેલો એને લઇ ને નારાજ છે. ઝોમેટો ની સાઈટ પર હલાલ ફૂડ નું અલગ થી ઓપ્શન જોવા મળે છે. ઝોમેટો ને પ્રશ્ન કરનારા લોકો નું એમ કહેવું છે કે જો અન્ન નો ખરેખર કોઈ ધર્મ નથી તો પછી તમે હલાલ ફૂડ નો ઓપ્શન કેમ રાખો છો? વાત એટલી બધી વણસી છે કે લોકો એ હવે ઝોમેટો ની સાઈટ નું રેટિંગ ઘટાડવાનું શરુ કર્યું છે અને ઝોમેટો એ આના માટે  એક ખાસ સંદેશ જારી કરવો પડ્યો છે.જેમાં એ પોતાનું સ્ટેન્ડ ક્લિયર કરે છે. 
અહીંયા સવાલ એ છે કે શું અન્ન નો ખરેખર કોઈ ધર્મ હોઈ શકે? જવાબ છે ના. ભાણું પીરસાય ત્યારે તમે જયારે જમવા બેસો છો , ત્યારે ક્યારેય એવું વિચાર્યું છે કે તમારા ભાણા માં પીરસાયેલી રોટલી માટે ઘઉં ઉગાડનારા ખેડૂત નો ધર્મ કયો છે? કે પછી જે ભાટ ખાધા કે જે શાક ખાધું એ તમારા સુધી પહોંચ્યું એ પ્રોસેસ માં એ કયા કયા ધર્મ ની વ્યક્તિઓ ના હાથ માંથી પસાર થઇ ને તમારા સુધી પહોંચ્યું છે? 
જયારે અન્ન નો એક પણ દાણો આપણા ભાણા સુધી પહોંચે છે ત્યારે એ બહુ લાંબી સફર કાપી ને આપણા સુધી પહોંચ્યો હોય છે. એ જે ખેતર માં વવયો છે , એના માટેનું બિયારણ જ્યાં બન્યું છે , એમાં નંખાયેલું ખાતર જ્યાંથી આવ્યું છે , જેના ઘ્વારા એ પણ લણાયો છે , જેના ઘ્વારા એ બજાર માં તમારા શાકવાળા કે કરિયાના વાળા સુધી પહોંચ્યો છે અને એ કરિયાના વાળા ને ત્યાંથી જે વ્યક્તિ એને તમારા ઘર સુધી પહોંચાડી ગયો છે , શું આપણે એ બધાના ધર્મ પૂછી ને જમીયે છીએ?! પછી એ શ્રાવણ હોય , પર્યુષણ હોય કે ઈદ. 
ઘણા લોકો ને ઝોમેટો એ પોતાની સાઈટ પર હલાલ ફૂડ ની અલગ કેટેગરી ના ટેગ રાખ્યા છે એથી વાંધો છે. પણ વાનગી ફરાળી હોય કે હલાલ , અન્ન તો અન્ન હોય છે. આપણા માંથી કેટલા લોકો એમ જોવા ગયા છે કે દરેક કસાઈ કોઈ એક જ ધર્મ ના છે અને દરેક ખેડૂત કોઈ એક જ ધર્મ ના.  
જેટલા પણ લોકો આ ચર્ચા માં ઉતાર્યા છે એ બધા ને મારો એક સવાલ છે કે ક્યારેય એક ચાવના કે ગાંઠિયા ના પેકેટ માટે ગરીબ બાળકો ને અંદર અંદર લડતા કે પછી પડાપડી કરતા જોયા છે?? શું ક્યારેય પોતે એવી ભૂખ અનુભવી છે કે જયારે પાસે ખાવા માટે એક દાણો પણ ના હોય, કે ના હોય પૈસા?? 
જો કદાચ જોયા હોત, કે એના માટેનો વિચાર પણ કર્યો હોત , તો આજે આવી નક્કામી ચર્ચા માં ન જોડાત. 
અને છેલ્લે , 
આપણે ત્યાં અન્ન ને જ ઈશ્વર નું સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. હવે જયારે ઝોમેટો હોય કે ઉબેર ઇટ્સ ,  ઈશ્વર ખુદ તમારા સુધી પહોંચતો હોય , ત્યારે શું તમે ઈશ્વર નો પણ ધર્મ પૂછી ને એને આવકારશો?  

અમદાવાદ ના એક એવા યુગલ ની વાત કે જેમણે ગઈકાલ ના વરસાદ પછી આજે સવાર સુધી માં ૩૦૦ જેટલા ગરીબ બાળકો અને જરૂરિયાતમંદો માટે ખુબ મહત્વનું કામ કર્યું. તમે અને મેં આવું વિચાર્યું પણ નહિ હોય! 

કેન્ડીડ વિથ પૂજા , ૧ ઓગસ્ટ , ૨૦૧૯ 
ગુજરાત માં ચોમાસુ છેક હવે શરુ થયું છે. સર્વત્ર વરસાદ બરાબર જામ્યો છે, અને હવામાન વિભાગ ની  આગાહી સાચી માનીયે તો હાજી આવતા એક અઠવાડિયા સુધી આ વરસાદ આમ જ ચાલુ રહેવાનો છે. 
ખેડૂતો માટે આ આનંદ ના સમાચાર છે. આમ તો વરસાદ આવે અને ચોમાસુ જામે એ સમગ્ર સૃષ્ટિ માટે આનંદ લઇ ને આવે છે. પણ અમુક વર્ગ એવો પણ છે જેમના માટે વરસાદ થી મુશ્કેલીઓ વધે છે. આ એ વર્ગ છે જેમના માટે ઘર એટલે ઉપર આકાશ અને નીચે જમીન.
 તમે શહેર તમારા શહેર ના અમુક વિસ્તારો માંથી રાત્રે પસાર થતી વખતે અંધારા માં ચૂલા સળગતા જોયા હશે.જેના પર આ ગરીબો ની રસોઈ બને છે. શિયાળો અને ઉનાળો તો સહેલાઇ થી નીકળી શકે કારણકે બે ટેંક જમવાનું બની શકે. પણ એમના માટે મુશ્કેલી ત્યારે ઉભી થાય છે જયારે વરસાદ પડે છે. વરસતા વરસાદે ચૂલો પેટાવવો અશક્ય છે. અને જો ચૂલો ના પેટે તો જમે શું? ક્યાંથી જમે? શું જમે? 
આવો વિચાર એક અમદાવાદી યુગલ ને આવ્યો. જેઓ મીડિયા પ્રોફેશનલ્સ છે. બ્લેક કાફે નામના મીડિયા ના અલગ અલગ વૉટ્સ એપ ગ્રુપ્સ ના એડમીન છે. (એમનું નામ ના લેવું એવો આ યુગલ નો ખાસ આગ્રહ છે.) આવા જરૂરિયાત મંદ લોકો ની મદદ કરવાના હેતુ થી એમણે મીડિયા ના આ વોટ્સ એપ ગ્રુપ્સ માં આવા લોકો ના ખોરાક ની વ્યવસ્થા માટે ફાળો એકઠો કરવા માટે અપીલ કરી અને માત્ર ૧૨ કલ્લાક ની અંદર લગભગ ૩૦૦ લોકો ખાઈ શકે એટલો ફાળો એકઠો થયો.જેના માટે એ દરેક મીડિયા પ્રોફેશનલ ને પણ સલામ કે જેમણે આ વિચાર ને આગળ વધારવા માટે એક ક્ષણ નો પણ વિચાર કર્યા વગર પોતાનો ફાળો નોંધાવ્યો. (આમાં છેક મુંબઈ થી મદદ મોકલનારા પણ છે.)આ ભંડોળ થી ફૂડ પેકેટ્સ ખરીદાયા. ( દુકાનદારે પણ એમાં પોતાના તરફ થી ફાળો ઉમેર્યો) અને વાત આવી વહેંચણી ની. 
મને જયારે આ આખી વાત ની જાણ થઇ ત્યારે મને એમાં ખુબ રસ પડ્યો. અને આજે સવાર ના વરસાદી માહોલ માં જ્યાં કઈ જ કરવાનું મન નહોતું , ત્યાં એક એટલા સુંદર કાર્ય નો હિસ્સો બનાયું કે જે કદાચ મેં એમનેમ ક્યારેય ના કર્યું હોત! સવારે ૧૨ વાગ્યાથી અમે બધા જ ફૂડ પેકેટ્સ લઇ ને નીકળ્યા , શહેર ના અલગ અલગ વિસ્તારો માં ફર્યા અને આવા જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી એને પહોંચાડ્યા. દિવસ સાર્થક થયેલો લાગ્યો.
આ યુગલ ઘણા વખત થી વગર બોલ્યે સમાજ સેવાનું આ ઉત્તમ કામ કરે છે. આજે એમણે મને પણ આ કામ માં સાંકળી લીધી અને પ્રેરણા આપી એને સતત ચાલુ રાખવાની. આજનો આ બ્લોગ વાંચી ને જો તમને પણ કોઈ પ્રેરણા મળી હોય તો , આ ચોમાસે તમારા શહેર ના જરૂરિયાતમંદ લોકો ને મદદ કરવા ચોક્કસ આગળ આવજો.  
અને છેલ્લે, 
જયારે એવો વિચાર આવે કે મારા એકલાના કરવાથી શું ફરક પડે છે , ટાયરે યાદ રાખવું કે હંમેશા ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય.

મહત્વકાંક્ષા નું કોઈ માપ ખરું? મહત્વાકાંક્ષા જરૂરી છે કે સંતોષ? 

કેન્ડીડ વિથ પૂજા – ૩૧ જુલાઈ, 2019 

આજે સવારે જ કેફે કોફી ડે ના માલિક વી. જી. સિદ્ધાર્થ ના મૃતદેહ મળ્યા ના સમાચાર આવ્યા. છેલ્લા ત્રણ દિવસ થી એમની શોધખોળ ચાલી રહેલી. એવું કહેવાય છે કે એમને દેવા ના બોજ હેઠળ તણાવ સહન નાઈ કરી શકવાના કારણે પોતાનું જીવન ટૂંકાવી દીધું. અને આમ કરતા પહેલા એમણે પોતાની કંપની ના સીઈઓ  ને ફોન કરી ને કંપની નું ધ્યાન રાખવાની સૂચના પણ આપેલી અને  પોતાના કર્મચારીઓ જોગ એક પાત્ર પણ લખેલો. જેમાં કબૂલાત કરેલી કે ‘હું આ બિઝનેસ મોડેલ ને સફળતા પૂર્વક ચલાવી શક્યો નહીં, ખૂબ લડ્યો , હવે થાકી ગયો છું’ 
વી જી સિદ્ધાર્થ ખૂબ શ્રીમંત અને જાણીતા પરિવારમાંથી આવે છે. આજથી લગભગ ૨૪ વર્ષ પહેલા એમણે બંગ્લોર માં પહેલા સીસીડી ની સ્થાપના કરેલી અને ત્યારથી અત્યાર સુધી માં એમની કંપની દેશભર માં સીસીડી ના લગભગ ૧૫૦૦ જેટલા આઉટલેટ ધરાવે છે. સાથે વી જી સિદ્ધાર્થ ના જ અંતિમ પત્ર માં જણાવ્યા મુજબ એમની કંપની ની મિલ્કતો એના દેવા કરતા વધુ છે. જેથી એમાં રોકાણ કરનાર દરેક વ્યક્તિ ને પોતાના પૈસા તો પાછા મળી જ જશે. તો પછી આ સમય કેમ આવ્યો કે આટલા સફળ બિઝનેસમેને આવું પગલું ભરવું પડ્યું? 
જવાબ છે અતિશય મહત્વાકાંક્ષા. ખૂબ ઓછા સમય માં ઘણી બધી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી લેવાની મહત્વાકાંક્ષા. એક માણસ એક જીવન માં કેટલું કરી શકે? અને જીવન માં મહત્વાકાંક્ષા ને નક્કી કરતો કોઈ માપદંડ ખરો? નિશાન નીચું ના રાખીયે પણ નિશાન એટલું ઊંચું પણ ના રાખીયે કે જે આપણી પહોંચ અને ગણતરી ની બહાર હોય. સફળતા અને નિષ્ફળતા એ કોઈ પણ  ધંધા નો ભાગ છે. પણ એની સામે કદરેક ધંધો અમુક ગણતરી પણ ચાલી ને જ થાય છે. એમાં લેવામાં આવતા રિસ્ક પણ અમુક ગણતરી ને આધીન જ હોય છે. જયારે પોતાની અતિ મહત્વાકાંક્ષા ને સંતોષવા માટે કોઈ વ્યક્તિ આ ગણતરી ની બહાર જાય ત્યારે આ પરિસ્થિતિ આવી ને ઉભી રહેતી હોય છે. 
આજે સવારે જ દેશ ના ખૂબ જાણીતા ઉદ્યોગપતિ આનંદ મહિન્દ્રા એ પોતે એક ટવીટ કરી ને લખ્યું છે કે ‘ હું ના તો એને ઓળખતો હતો કે ના તો એની આર્થિક પરિસ્થિતિ વિષે મને કોઈ ખ્યાલ હતો. પણ હું માત્ર એટલું જાણું છું કે ધંધા ની નિષ્ફળતા એ ધંધો કરનાર નું સ્વમાન તોડી નાખે એટલી ખરાબ ના હોવી જોઈએ, નહીતો ઉદ્યોગ સાહસિકતા મારી પરવારશે. ‘
આ વાત આપણા રોજિંદા જીવન માં પણ એટલી જ લાગુ પડે છે. જીવન માં મહત્વાકાંક્ષા હોવી સારી બાબત છે. આગળ વધવું અને ઊંચાઈઓ ના નવા શિખર સાર કરવાના સપના અને એ માટે ના પ્રયત્નો પણ સારી બાબત છે. પણ એની સાથે સાથે એના માટે લીધા રિસ્ક્સ ની ગણતરી હોવી પણ જરૂરી છે. ઊંચી સફળતા ના સપનાઓ સાથે નિષ્ફળતાઓ ને પચાવી શકવાની તાકાત હોવી પણ જરૂરી છે. અને જે હોય , જેટલું મળે એમાં સંતોષ માનવો અને આગળ માટે પ્રયત્નો ચાલુ રાખવા એ સૌથી મોટી વાત છે. ખાસ કરી ને આજની પેઢી માટે ‘ અતિ’ નો અર્થ સમજવો ખૂબ જરૂરી છે. 
અને છેલ્લે,
કોઈ પણ વસ્તુ માં ‘ અતિ’ વિનાશ જ સર્જે છે. એટલે જ આપણે ત્યાં કહેવત છે ‘સંતોષી નરસદા સુખી’
ઈશ્વર વી જી સિધ્ધાર્થ ના આત્મા ને શાંતી આપે.

શું જાહેર જીવન માં રહેતી કે જાહેર સેવાઓ આપતી વ્યક્તિઓ ની પોતાની જિંદગી નથી હોતી? પોલીસ કે સરકાર માં કામ કરતા લોકો ઘર માં સામાન્ય માણસ ની જેમ ના જીવી શકે? 

કેન્ડીડ વિથ પૂજા – ૨૯ જુલાઈ, 2019 

સોશ્યિલ મીડિયા ના જમાના માં કોઈના થી કઈ પણ છૂપું નથી. અહીંયા કોઈ પણ વાત ને આગ ની જેમ પ્રસરતા અને દુનિયા ભાર માં પહોંચતા વાર નથી લાગતી. આની સારી અને નરસી બંનેવ બાજુઓ છે. એક સામાન્ય નાગરિક તરીકે આપણે એને ભરપેટ માણીયે છીએ, પણ જે લોકો આ સામાન્ય નાગરિક ની કેટેગરી માં નથી આવતા , અથવા એવી જગ્યાઓ એ કામ કરે છે જે જાહેર જીવન ને સ્પર્શતી હોય , એ લોકો શું સોશ્યિલ મીડિયા ના વાપરી શકે? 
આ સવાલ છેલ્લા એક અઠવાડિયા થી ખૂબ ચર્ચા માં છે જ્યારે થી પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અપ્લીટ ચૌધરી અને ડી.વાય.એસ.પી. મંજીતા વણઝારા નો ટિક્ટોક વિડીયો સોશ્યિલ મીડિયા માં વાઇરલ થયો છે. અહીંયા પ્રશ્ન એ છે કે શું જાહેર જીવન જીવતા કે જાહેર જીવન માં મહત્વની સેવાઓ બજાવતા લોકો ની અંગત જિંદગી નથી હોતી? ટિક્ટોક જેવી એપ્લિકેશન એ ઘણા ખરા અંશે મનોરંજન માટે , હળવાશ અનુભવવા કે પોતાની પ્રતિભા ને લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે વપરાતી હોય છે. તો જયારે કોઈ એક મહત્વ ના હોદ્દા પાર કામ કરતી વ્યક્તિ પોતાના અંગત જીવન માં આવી નવરાશ ની પળો માણે એમાં ખોટું શું છે? 
હજી હમણાં જ આપણા વડાપ્રધાન શ્રી એ પોતે દુનિયાભર માં પ્રખ્યાત એવા મેન v / s વાઈલ્ડ કાર્યક્રમ ના એક એપિસોડ માં પોતે ચમકવાના હોવાની વાત દર્શાવતો વિડીયો એમના સોશ્યિલ મીડિયા પર મુક્યો છે અને એ યોગ્ય છે કે નહીં, એને લઇ ને દેશભર માં ચર્ચાઓ શરુ થઇ ચુકી છે. એવું કેમ ના થઇ શકે?  
હા,  એ વાત ચોક્કસ છે કે એ કાયદાના દાયરા માં રહેલી વાત હોવી જોઈએ. કોઈ પોલીસે કોન્સ્ટેબલે જો પોલીસે સ્ટેશન માં કે પોલીસે ના વાહનો નો ઉપયોગ કરી ને કે પોલીસે ના ડ્રેસ માં એ વિડીયો લીધેલા હોય તો કદાચ એ હોદ્દા નું કે એ જગ્યાનું માં ના જળવાય એ સમજી શકાય એવી બાબત છે. પણ એ ફરજ બજાવતી વ્યક્તિ ને અંગત રીતે એની ફરજ ના સમય સિવાય ના સમય માં આવી નવરાશ ની ક્ષણો માણવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે.  પશ્ચિમ ના દેશો માં આવી તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ માં કામ કરતા અફસરો માટે ખાસ આવા કાર્યક્રમો થતા હોય છે જેથી એ લોકો હળવાશ અનુભવી શકે. 
આપણે હવે ‘અમુક વ્યક્તિઓ એ અમુક રીતે જ વર્તવું જોઈએ’ , ‘ અમુક રીત નો પોશાક જ અપનાવવો જોઈએ’ , ‘ અમુક કામ જ કરવા જોઈએ’ પ્રકાર ની માનસિકતા માંથી બહાર આવવું ખૂબ જરૂરી છે. કારણકે દુનિયા ઘણી આગળ વધી ચુકી છે. સમય બદલાઈ ચુક્યો છે. આવનારી પેઢી સાથે કદમ થી કદમ મિલાવી ને ચાલવા માટે એ જેવી છે એને એ જ નિખાલસતાથી અપનાવવી ખૂબ જરૂરી છે. હવે પેલી જૂની પુરાણી માનસિકતા નહિ ચાલે. અને જો તમે એને નહિ છોડો તો તમે નહિ ચાલો, દુનિયા તો આગળ ચાલી જ જશે!
અને છેલ્લે, 
પેલું કહેવાય છે ને કે ‘ Change is the only constant. ‘ , આ વાત કજેટલી જલ્દી સ્વીકારી લેવાય એટલું જ વધુ સારું. નહીતો આજે નહિ તો કાલે , તમારી અસ્વિકૃત્તિ પાક્કી છે.

આજે કારગિલ વિજય દિવસ પર કારગિલ યુદ્ધ વિષે ની આ બાબતો જાણો છો? જાણો છો કે કોને પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરો ની સૌથી પહેલી બાતમી આપી? જાણો છો કે પેપ્સી ને કારગિલ યુદ્ધ સાથે શું લેવાદેવા છે? 

કેન્ડીડ વિથ પૂજા – ૨૬ જુલાઈ, 2019 

હું લગભગ ૭ માં ધોરણ માં હોઈશ જયારે આપણે પાકિસ્તાન સામે કારગિલ યુદ્ધ લડેલા. હું સ્કૂલ માં જાઉં  ત્યારે મિત્રો એના વિષે ભેગા થઇ ને રોજ નવી નવી વાત કરતા એ મને યાદ છે. એ વખતે એટલું સમજાયેલું કે આ યુદ્ધ આપણા દુશ્મન દેશ સામે લડાઈ રહ્યું છે જે આપણા દેશ માં ખોટી રીતે ઘુસપેઠ કરી ચુક્યા છે. વધુ ટેન્શન અને એક્સાઇટમેન્ટ એટલે પણ ફીલ થતું કારણકે પરિવાર ના એક સદસ્ય ખરેખર માં ઇન્ડિયન એરફોર્સ વતી સરહદ પાર તૈનાત હતા અને યુદ્ધ નો હિસ્સો હતા. ( એમની પાસેથી જ પાછળ થી યુદ્ધ ની જે અમુક રોમાંચક વાતો સાંભળી છે એ ક્યારેય નઈ ભૂલી શકું) અને પછી એ દિવસ આવ્યો જયારે ૩ મહિના થી સતત લડતા આ યુદ્ધ માં લગભગ ૬૦૦ જવાનો ની શહીદી વહોર્યા પછી ભારતે યુદ્ધ જીતી લીધું, એ દિવસ હતો ૨૬ જુલાઈ, ૧૯૯૯. 
આજે ૨૬ જુલાઈ , ૨૦૧૯ , કારગિલ યુદ્ધ ની જીત ને  બરાબર ૨૦ વર્ષ પુરા થયા છે. આજનો દિવસ કારગિલ વિજય દિવસ તરીકે ઉજવવા માં આવે છે કારણકે ‘ઓપરેશન વિજય’ ને આજના દિવસે ૨૦ વર્ષ પહેલા સફળતાપૂર્વક પર પાડવામાં આવેલું. ત્યારે આજાન દિવસે તમારી સાથે કારગિલ યુદ્ધ ને જોડાયેલી કેટલીક એવી વાતો શેર કરવી છે જે તમને ચોક્કસ ગર્વ અપાવે. 
૧) ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે કુલ ત્રણ યુદ્ધો લડયા છે. જેમનું કારગિલ એકમાત્ર એવું યુદ્ધ છે કે જે ૨ મહિના કરતા પણ વધુ સમય માટે લદાયેલું અને એનું ટીવી પર લાઈવ પ્રસારણ પણ થયેલું,
૨) પાકિસ્તાન એ પોતાના સૈનિકો ને ભારત ના લડાખ ના કારગિલ – દ્રાસ વિસ્તાર માં LOC ની અંદર મોકલેલા. એમનો ઈરાદો લડાખ ને ભારત થી અલગ પડી , દરેક પ્રકાર ના સંપર્કો કાપી ને યુદ્ધ નો માહોલ સર્જવાનો હતો.  
૩) જયારે ભારત સરકાર ને પાકિસ્તાન ની આ ઘૂસણખોરી વિષે જાણ થઇ ત્યારે પાકિસ્તાન ના સૈનિકો પર્વત ની ટોચ પર હતા અને ભારતીય સૈનિકો એ નીચેથી ચાંદાં પર લડાઈ કરવાની હતી ટોચ પર રહેલા સૈનિકો માટે આ ખુબ અનુકૂળ પરિસ્થિતિ હતી . તેમ છતાં ભારત સરકાર અને ભારતીય સેનાએ એ સફળતા પૂર્વક ‘ઓપરેશન વિજય’ પર પડ્યું અને કારગિલ પાછું મેળવ્યું. 
૪) ખરા અર્થ માં ભારતીય સેના ને પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરો વિશેની સૌથી પહેલી માહિતી કારગિલ વિસ્તાર માં રહેતા એક ગરીબ ખેડૂતે આપેલી. એ ખેડૂતે થોડા દિવસ પહેલા જ ૧૦૦૦૦ રૂપિયા માં એક  નવું યાક ખરીદેલું . જે ગાયબ હતું. આ યાક ને શોધવા માટે આ ખેડૂતે જંગલ અને પર્વત પર શોધ આદરેલી. જેમાં યાક તો મળ્યું સાથે એને પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરો પણ જોયા અને તાત્કાલિક માં ભારતીય સેના ને આની માહિતી આપી. 
૫) ૧૯૯૮ માં ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેવ દેશો એ પોતાની પરમાણુ તાકાત ની ચકાસણી કરેલી અને દુનિયા ને ચોંકાવી દીધેલી. આ ઘટના થી કષમકીર મુદ્દો વધુ ઉગ્રતા થી સપાટી પર આવેલો. પણ ત્યારબાદ બંનેવ દેશો એ ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૯ માં લાહોરે ડીક્લેરેશન પર હસ્તાક્ષર કર્યા જે મુજબ બંને દેશ કાશ્મીર મુદ્દે શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવવા માટે સંમત થયા. પણ ત્યાર બાદ પાકિસ્તાને કારગિલ વિસ્તાર નજીક પોતાના સૈનિકો નો ખડકલો શરુ કર્યો. એમની ઈચ્છા સિયાચીન ગ્લેશિયર પર કબ્જો જમાવી ને લડાખ ને કાશ્મીર થી અલગ પાડવાની હતી. પણ અંતે મે ૧૯૯૯ માં યુદ્ધ શરુ થયું જે ૨૬ જુલાઈ ૧૯૯૯ એ પૂરું થયું. 
૬) કારગિલ યુદ્ધ વિષવું નું એવું પહેલું યુદ્ધ હતું કે જે બે એવા દેશો વચ્ચે લડાયું હોય જે પરમાણુ તાકાત થી સજ્જ હોય. 
૭) કારગીલ યુદ્ધ માં બંનેવ તરફ થી લગભગ ૨૫૦૦૦૦ જેટલા બૉમ્બ ઝીંકાયા હતા. એવું મનાય છે કે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી વિશ્વ માં પહેલી વખત કોઈક યુદ્ધ માં આટલા મોટા પ્રમાણ માં દારૂગોળા નો ઉપયોગ થયેલો. જેમાં છેવટે ભારતે જીત હાંસલ કરી. 
૮) ૧૯૯૯ ના કારગિલ યુદ્ધ પછી કપ્તાન વિક્રમ બત્રા , કમાન્ડર મેજર મનોજ કુમાર પાંડે , યોગેનદર સીંગ યાદવ અને રાઇફલ મેન સંજય કુમાર ને કારગિલ ટોચ પર પહોંચી ને એને કબ્જે કરવા માટે પ્રતિષ્ઠિત પરમવીર ચક્ર થી નવાજવામાં આવેલા. એવું કહેવાય છે કે યુદ્ધ માં વિજય મેળવ્યા પછી કપ્તાન વિક્રમ બત્રા બોલેલા ,  ‘યેહ દિલ માંગે મોર’ જે પાછળ થી પેપ્સી ની ટેગલાઈન બનેલી. 
૯) કારગિલ યુદ્ધ માં ભારત તરફ થી સરહદ પર ૭૦૦૦૦૦ સૈનિકો ને તૈનાત કરવામાં આવેલા. અને આ યુદ્ધ ભારતીય સૈન્ય ના એ વખત ના વાળા વેદ પ્રકાશ મલ્લિક ની આગેવાની હેઠળ લડાયેલું. 
અને છેલ્લે, 
આ યુદ્ધ માં દેશ ની અને આપણા સૌ ની સુરક્ષા માટે શાહિદ થયેલા એ ૫૨૪ વીર સપૂતો ને શત શત વંદન. અને એ ૭૦૦૦૦૦ સૈનિકો અને એમના પરિવારો ને સલામ.   

કેન્ડીડ વિથ પૂજા – ૨૫ જુલાઈ, 2019

Source: Google

આજે આપણા દેશ ની લોકસભા માં ટ્રીપ્પલ તલાક મુદ્દે ચર્ચા ચાલી રહી છે.કેન્દ્ર માં બેઠેલી સરકાર ઈચ્છે છે કે ટ્રીપ્પલ તલ્લાક નાબૂદ થવા જોઈએ અને વિપક્ષ ઈચ્છે છે કે ટ્રીપ્પલ તલ્લાક બિલ ને ચર્ચા વિચારણા માટે વળી પાછું પાર્લામેન્ટરી બોર્ડ પાસે મોકલવામાં આવે.

શું છે આ ટ્રીપ્પલ તલ્લાક?

ઇસ્લામ માં તલ્લાક એટલે કે છૂટાછેડા ને લઇ ને અમુક નિયમો છે. જેમનો આ નિયમ જેને લઇ ને લોકસભા માં ચર્ચા ચાલી રહી છે , એ પતિ દ્વારા પત્ની ને તલ્લાક આપવાની એવી વ્યવસ્થા છે કે જેમાં પતિ એક જ વખત માં પત્ની સામે ત્રણ વાર ‘ હું તને તલાક આપું છું , હું તને તલ્લાક આપું છું , હું તને તલ્લાક આપું છું’ એમ બોલે એટલે એમના તલ્લાક મંજુર થઇ જાય. આ વ્યવસ્થા ને તલાક – ઊલ – બિદત કહેવામાં આવે છે. ભારત માં આ રીતે તલાક લેવાની પ્રથા સદીઓ થી ચાલતી આવે છે. પણ ટેક્નોલોજી ના વિકાસ પછી , ઇમેઇલ , સ્કાઇપ , વોટ્સ એપ અને ફેસબુક આવ્યા પછી આ મુદ્દે મુશ્કેલીઓ વધી છે.

ઘણા કિસ્સાઓ માં એવું જોવા મળ્યું છે પતિ એ માત્ર મેસેજ દ્વારા કે વોટ્સ એપ દ્વારા ત્રણ વાર ‘ તલાક તલાક તલાક’ લખી ને મોકલી દીધું હોય અને એને માન્ય ગણવામાં આવ્યું હોય. એવું પણ બન્યું છે કે એ એ હદે માન્ય ગણવામાં આવ્યું હોય કે પાછળ થી પતિ ને જો પોતાના આ વર્તન અંગે પસ્તાવો થાય અને એ પોતે પોતાની પત્ની પાસે જવા ઈચ્છે તો એ ત્યાં સુધી ના જય શકે જ્યાં સુધી એની પત્ની ના બીજા લગ્ન થઇ ને ત્યાંથી તલાક ના થાય.

વર્ષ ૨૦૧૭ માં આપણી સુપ્રીમે કોર્ટ એ આ ટ્રીપ્પલ તલાક ને બંધારણ ની વિરુદ્ધ ની પ્રથા ગંવતો ચુકાદો ચોક્કસ આપેલો પણ એ હાજી કાયદો બન્યો નથી. એને કાયદો બનાવવા માટે સંસદ ના બંને ગૃહો માંથી એ અંગે નું બિલ બહુમતી થી પસાર થવું જરૂરી છે. જે બદનસીબે આપણે ત્યાં આઝાદી ના આટલા વર્ષો પછી પણ નથી થઇ શક્યું.

અહીંયા વાત કોઈ ધર્મ ની સામે પાડવાની નહિ , પણ આ દેશ ની દરેક ધર્મ ની સ્ત્રીઓ ને એમનો સમાન અધિકાર અપાવવા ની છે. જયારે ટ્રીપ્પલ તલાક થી કોઈ પતિ પત્ની છુટા પડે છે ત્યારે એમાં પત્ની ની મંજૂરી લેવામાં આવતી નથી. એને પૂછવામાં પણ આવતું નથી કે એ શું ઈચ્છે છે. અને હવે ના જમાના માં જ્યાં સોશ્યિલ મીડિયા ના ઉપયોગ થી લગ્ન જેવી બાબતો ને માત્ર ત્રણ વાક્યો બોલી ને તોડવામાં આવે છે ત્યારે એનો સૌથી મોટો ભોગ મહિલાઓ જ બને છે.

દુનિયા ના બીજા ૨૦ એવા ઇસ્લામિક દેશો છે કે જેમને આ ટ્રીપ્પલ તલાક પ્રથા ને ક્યારનીયે તિલાંજલિ આપી દીધી છે. જેમાં આપણા પાડોશી દેશો પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ પણ આવી ગયા.અને આપણે હજી ચર્ચા થી આગળ નથી વધી શક્યા! આશા રાખીયે કે આ મુદ્દે ચર્ચા છોડી ને આપણે ઝટ નિવેદ સુધી પહોંચીયે.

આપણે જો તળિયા ની હકીકત ની વાત કરીએ તો આપણે જાણીયે છીએ કે અમુક સમાજ અથવા અમુક જૂથ માં રહેતા કુટુંબો માં મહિલાઓ ની પરિસ્થિતિ શું હોય છે! જ્યાં એમને હાજી આજે પણ પોતાની મરજી મુજબ કપડાં પહેરવાનો કે જીવવા નો અધિકાર નથી હોતો ત્યાં લગ્ન જેવી બાબતો માટેની એમની ઈચ્છાઓ ને કેટલું પ્રાધાન્ય અપાતું હશે?? અને ત્યાં એજ્યુકેશન ની તો વાત જ શું પૂછવી?! જ્યાં પતિ ને બહુપત્નીત્વ પ્રથા ની છૂટ છે પણ પત્ની ને બહુપતિત્વ પ્રથા ની છૂટ નથી ! એવી પરિસ્થિતિ માં સંસદ માં ટ્રીપ્પલ તલાક બિલ પસાર થવા અંગે જો આટલી મુશ્કેલી પડતી હોય તો એ દેશ ના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ ની નિષ્ફળતા છે.

અને છેલ્લે,

દુનિયા ની કુલ વસ્તી ના લગભગ ૫૦% જેટલી વસ્તી મહિલાઓ ની છે , અને એ ૫૦% મહિલાઓ જ દુનિયા ની એ કુલ વસ્તી નું ઉદ્ભવસ્થાન છે. તેમ છતાં જયારે મહિલાઓ ને પોતાના અધિકારો માટે આજના સમય માં પણ લડવું પડતું હોય તો આપણે ક્યાં જઈ ને અટકીશું?