શું તમને પણ તહેવારો બોરિંગ લાગે છે? કે પછી તહેવાર ની રાજા ની રાહ તમે એટલા માટે જ જોતા હોવ છો કે જેથી કરી ને ક્યાંક ફરવા જય શકાય? તો આ ચોક્કસ વાંચો.   

કેન્ડીડ વિથ પૂજા – ૨૧ ઓગસ્ટ , ૨૦૧૯ 

બાળપણ માં જયારે શાળા માં ‘મારો પ્રિય તહેવાર’ વિષય પર નિબંધ લખવાનો આવતો ત્યારે મોટા ભાગ ના લોકો દિવાળી અને ઉત્તરાયણ પર નિબંધ લખતા. કારણકે એ સહેલું પડતું. લખવા જેવી ઘણી બધી બાબતો આ તહેવારો ની ઉજવણી માંથી મળી રહેતી. અને એથીયે વધુ મહત્વનું કારણ , ( મોટા ભાગ ના લોકો માટે) નિબંધ માળા માંથી આ વિષય પર નિબંધ રેડી મેઇડ મળી જતો. 
પહેલા તહેવારો આવે ત્યારે એની ઉજવણી કરવા માટે સમય મળતો , એની તૈયારી કરવા માટે સમય મળતો. તહેવારો ની રાહ જોવાતી, એ પ્રમાણે ખરીદી થતી. આપણું પ્લાંનિંગ પણ એની આસપાસ થતું. અને હવે , તહેવારો ની રાહ તો જોવાય છે પણ એને કારણે મળતી રાજાઓ માટે. જેથી આપણે પ્લાન કરી શકીયે કે એ રાજાઓ માં ક્યાં બહાર ફરવા જવું છે! સમય બદલાયો છે અને જિંદગી ઝડપી બની છે. એનો આ પ્રતાપ છે. અહીંયા એ સાચું છે કે ખોટું છે એવી ચર્ચા કરવાનો જરાય આશય નથી. સમય સાથે બધું જ બદલાય. પણ શું તમને ખબર છે કે આપણી સંસ્કૃત્તિ માં તહેવારો ઉજવવાનું આટલું મહત્વ કેમ છે? 
મુખ્યત્વે આપણે ત્યાં ત્રણ પ્રકાર ના તહેવારો ઉજવાય છે. ધાર્મિક અને સાંસૃત્તિક , રાષ્ટ્રીય અને ઋતુ વિષયક. ભારત ની ભૂમી પર જયારે ક્યારેય કોઈ માનવ સમુદાય સ્થાયી થયો હશે અને એણે પોતે નદી કિનારા ની ખેતી લાયક જમીનો પસંદ કરી ને ત્યાં કાયમી વસવાટ શરુ કર્યો હશે ત્યારે સમયાંતરે એક જૂથ ના બધા લોકો ભેગા થતા રહે , એમની વચ્ચે સુમેળ રહે , એક ની એક ઘરેડ માંથી એમને મુક્તિ મળે એ માટે તહેવારો ની ઉજવણી ની શરૂઆત થઇ હશે. કારણકે એ વખતે મનોરંજન ના અન્ય કોઈ સાધનો કે શોધ તો હતા નહીં. આ જ એક રસ્તો હતો લોકો માટે એકબીજા સાથે હળવા મળવાનો અને રોજિંદી ઘરેડ માંથી બહાર નીકળવાનો. સૌ પ્રથમ તહેવારો ઋતુ વિષયક રહ્યા હશે. પછી ખેતી અને પાક સાથે જોડાયા હશે, ત્યાં સુધી માં સંસ્કૃત્તિ અને ધર્મ એટલા તો વિકસ્યા હશે કે એવા તહેવારો ની ઉજવણી પણ શરુ થાય અને છેલ્લે રાષ્ટ્રીય તહેવારો આવ્યા હશે.  
આજ ના સમય માં તહેવારો નું માહત્મ્ય ઘટ્યું છે. હવે એની પહેલા જેવી ઉજવણી પણ નથી થતી. પણ આજના સમય માં તહેવારો નું મુખ્ય કામ આપણને આપણી સંસ્કૃતિ અને આપણા મૂળ સાથે જોડી રાખવાનું છે. માર્કેટિંગ ના જમાના માં જ્યાં દરેક પ્રસંગ ને ધંધો વધારવાની એક તક તરીકે જ જોવાય છે , એ હોડ માં આપણે ઉજવણી ની માજા ભૂલ્યા છીએ. આજ કલ માર્કેટ દરેક તહેવાર ને લગતી રેડી મેઇડ વસ્તુઓ ઉપલબ્ધ હોવાથી આપણે એની તૈયારી સાથે જોડાયેલું પોતીકાપણું ભૂલ્યા છીએ, એટલે આજે તહેવારો આપણને વધુ ને વધુ નિસ્તેજ લાગે છે. 
અને છેલ્લે , 
રાંધણ છઠ ના દિવસે ઘરે ખૂબ રસોઈ બને અને શીતળા સાતમે ટાઢું ખવાય , એ પ્રથા પાછળ પૌરાણિક કથાઓ જોડાયેલી ચોક્કસ હોય , એમાં ના માનતા હોઈએ તો પણ ચાલે, પણ પરંપરા ને જાળવી રાખવાનો આનંદ અને એની સાથે જોડાઈ રહેવા ના ફાયદા ને જો ગણીએ તો હવેના સમયમાં સાવ ‘ફાલતુ’ લગતા આ તહેવારો ને આપણે ચોક્કસ ફરીથી ઉજવતા થઈએ જ! 
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s